โครงการพัฒนาหลักสูตรความอ่อนไหวทางวัฒนธรรมระดับปฐมวัย จังหวัดเชียงใหม่

ศูนย์พหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา, โครงการปริญญาเอกพหุวัฒนธรรมศึกษา ร่วมกับสำนักงานเทศบาลตำบลเจดีย์แม่ครัว จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาหลักสูตรตามโครงการ  "พัฒนาหลักสูตรความอ่อนไหวทางวัฒนธรรมระดับปฐมวัย จังหวัดเชียงใหม่" เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2559 ทั้งนี้เพื่อจัดทำหลักสูตรระดับปฐมวัยที่มีความเหมาะสมกับบริบทของผู้เรียนในท้องถิ่นบนฐานคิดพหุวัฒนธรรม  มีรองศาสตราจารย์ ดร.นงเยาว์ เนาวรัตน์  หัวหน้าศูนย์พหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา เป็นกระบวนกร โดยมีการจัดกิจกรรม 2 ช่วง ได้แก่ ช่วงเช้ามีการพูดคุยแลกเปลี่ยนระหว่างอาจารย์ นักศึกษาปริญญาเอกสาขาพหุวัฒนธรรมศึกษา และครูผู้สอนจากศูนย์การเรียนเด็กเทศบาลตำบลเจดีย์แม่ครัว จังหวัดเชียงใหม่ ถึงเป้าหมายที่แต่ละคนหวังไว้ต่อหลักสูตรการสอนที่คำนึงถึงความแตกต่างทางวัฒนธรรมของผู้เรียน ซึ่งแต่ละคนได้เสนอความคิดเห็นเพื่อผลักดันไปสู่การปฏิบัติ อาทิ อยากเรียนรู้การทำสื่อเกี่ยวกับพหุวัฒนธรรม,หนังสือนิทาน,ของเล่น,มุมกิจกรรมการเรียนรู้,บทเพลง,ชุดแต่งกาย     รวมทั้งอยากเรียนรู้การสอนพหุวัฒนธรรมที่ถูกวิธี และนำมาบูรณาการกับหลักสูตรเดิมที่มีอยู่ และอยากเห็นการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาเด็ก  ส่วนกิจกรรมในช่วงบ่าย คณะทำงานได้หารือร่วมกันเพื่อวางแผนจัดเก็บข้อมูลในการจัดทำหลักสูตร ซึ่งได้ข้อสรุปดังต่อไปนี้
1. ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพหุวัฒนธรรม
2. ทัศนคติวิธีคิด
3. หาความรู้จากชุมชน 4 สาระ/ลงพื้นที่
4. จัดทำแผนการเรียนรู้/ออกแบบแผน 4 สาระ
5. จัดกิจกรรมเสริมสร้างการยอมรับในความต่างหลากหลายระหว่างผู้เรียน
6. ผลิตสื่อ
7. สร้างความสัมพันธ์กับชุมชน/ผู้ปกครอง (Partnership)

จากการจัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการนี้ทำให้ก่อเกิดแผนการปฏิบัติงานที่ชัดเจนมายิ่งขึ้น โดยเฉพาะ การพัฒนาความรู้  เพื่อนำไปสู่การจัดกิจกรรม และนำองค์ความรู้มาผลิตสื่อการเรียนการสอน  ในการนี้ได้รับข้อเสนอแนะจากผู้ร่วมอบรมหลายประเด็น อาทิ การออกแบบหลักสูตรในลักษณะนี้ควรระมัดระวังเรื่องหลักสูตรแฝง ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ปรากฏในหลักสูตร แต่เกิดขึ้นในชีวิตจริงของเด็ก   ต้องรอบคอบในเรื่อง การตัดสินเด็กบนบรรทัดฐานเดิม  ทั้งเรื่องการแต่งกาย  การเรียน  ซึ่งไม่ควรเอาความรู้ชุดเดียวมาตัดสินเด็ก อย่างน้อยควรจะมี 3 ชุดความรู้ ก่อนตัดสินเด็ก  เช่น การไหว้  เมื่อเห็นเด็กๆไม่ไหว้อย่างเพิ่งตัดสินว่าไม่มีมารยาท เพราะวัฒนธรรมของเด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน  ที่สำคัญคือการฟังเสียงของผู้ปกครอง ปราชญ์ชาวบ้าน เพราะจะทำให้ทราบถึงประวัติศาสตร์ชุมชน  และเราสามารถมองเห็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในชุมชนเพื่อให้เห็นการเกิดขึ้นของชุดความรู้ในชุมชนนั้นๆ  และประสานความร่วมมือกับแผนที่องค์กรสื่อที่สามารถเข้ามาเป็นเครือข่ายได้ จะช่วยให้กระบวนการจัดทำหลักสูตรมีความชัดเจนมายิ่งขึ้น

รองศาสตราจารย์ ดร.นงเยาว์ เนาวรัตน์ นำการพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์

ผู้แทนคุณครูจากศูนย์การเรียนเด็กเล็กเทศบาลตำบลเจดีย์แม่ครัว